Risicocommunicatie op orde
Inwoners weten wat ze kunnen doen. Plan, materialen en een getraind team.
Thema’s · Pijler 5 van 6
Pijler 5: zelfredzaamheid van inwoners, bedrijven en organisaties
Hoe beter inwoners en bedrijven zelf voorbereid zijn, hoe meer ruimte de gemeente heeft voor wie hulp nodig heeft. Deze pijler gaat over goede voorlichting en over oefenen, zonder mensen bang te maken.
In het kort
- 6 maatregelen, waarvan 2 het meest cruciaal.
- Het college is bevoegd gezag.
- Kern: inwoners vertellen wat ze zelf kunnen doen.
Wat houdt het in?
Weten wat je zelf kunt doen
Zelfredzaamheid begint bij goede, rustige informatie: wat kan er gebeuren, en wat kunt u zelf doen? Samenredzaamheid gaat een stap verder: mensen die elkaar helpen. De landelijke campagne Denk vooruit helpt daarbij.
De maatregelen
6 maatregelen uit de handreiking
In gewone taal samengevat. De maatregelen staan op volgorde van belang. De VNG noemt de eerste twee het meest cruciaal.
- 5.1Meest cruciaalVoorlichting en handelingsperspectief Vertel inwoners en bedrijven hoe ze zich kunnen voorbereiden op een langdurige verstoring, en wat ze dan kunnen doen. Sluit aan op landelijke campagnes zoals Denk vooruit.
- 5.2Meest cruciaalInformatie over noodsteunpunten Vertel inwoners na de landelijke pilot waar het noodsteunpunt in hun wijk is, bijvoorbeeld met een meterkastkaart.
- 5.3Oefenen Stimuleer inwoners, verenigingen, organisaties en ondernemers om te oefenen en zich voor te bereiden. Sinds versie 2.0 is de gemeente hiervoor eindverantwoordelijk.
- 5.4Digitale weerbaarheid Help inwoners en ondernemers om digitaal veiliger te worden, bijvoorbeeld via het VNG-programma Agenda Digitale Veiligheid.
- 5.5Burgerhulpverlening Zorg samen met partners voor trainingen in eerste hulp en crisisvaardigheden, ook bij (sport)verenigingen.
- 5.6Rode Kruis en Leger des Heils Maak afspraken met organisaties die de zorg en hulpverlening in een crisis kunnen ontlasten.
De volledige tekst staat in de VNG-handreiking.
Waar beginnen?
Drie eerste stappen
Doe mee met Denk vooruit
De landelijke campagne start op 12 oktober 2026 met een activatieweek. Op denkvooruit.nl staan posters, beelden en antwoorden op vragen van inwoners.
Houd de toon rustig
Goede voorlichting geeft mensen houvast, geen angst. Vertel wat ze kunnen doen, niet alleen wat er mis kan gaan.
Betrek verenigingen
Sportclubs en buurtverenigingen bereiken veel mensen. Zij zijn een goede plek voor een EHBO- of crisistraining.
Vragen
Veelgestelde vragen
Staat uw vraag er niet bij? Bel 058-20 600 42 of mail info@lokaalweerbaar.nl.
Wat is Denk vooruit?
Een landelijke publiekscampagne onder coördinatie van de NCTV. Ze helpt inwoners om zich voor te bereiden op een noodsituatie. Gemeenten kunnen de materialen van denkvooruit.nl lokaal gebruiken.
Wat is het verschil tussen zelfredzaamheid en samenredzaamheid?
Zelfredzaam ben je als je jezelf kunt redden. Samenredzaam zijn mensen die elkaar helpen. In een crisis heeft u beide nodig.
Wat is een meterkastkaart?
Een kaart die inwoners in hun meterkast hangen, met wat ze moeten doen in een noodsituatie en waar het noodsteunpunt is.
Verder lezen
Meer over dit onderwerp
Noodsteunpunten
Wat een noodsteunpunt is en wat u nu al kunt doen.
Pijler 4: Sociaal weefsel
Buren, vrijwilligers en organisaties die elkaar kennen en helpen.
Hoe staat uw gemeente ervoor op pijler 5?
De Weerbaarheidsscan laat zien waar uw gemeente staat op de 41 maatregelen van de handreiking, met prioriteiten en een concreet plan. Bel of mail voor een verkennend gesprek.