De VNG-handreiking weerbaarheid uitgelegd
De 6 pijlers, 41 maatregelen en vier acties voor college en raad, in gewone taal.
Thema’s
Maatschappelijke weerbaarheid voor gemeenten
Weerbaarheid gaat over meer dan crisisbeheersing. Het gaat om een gemeente die blijft werken, inwoners die zich kunnen redden en buren die elkaar helpen. De VNG-handreiking verdeelt dat in zes pijlers. Hier leest u wat ze betekenen.
In het kort
- Weerbaarheid: de eerste klappen van een crisis opvangen.
- Veerkracht: daarna weer terugveren naar een normale situatie.
- Zes pijlers die samen één geheel vormen.
Twee begrippen
Weerbaarheid en veerkracht
- Weerbaarheid Het vermogen van inwoners en gemeenschappen om zich tegen een verstoring te beschermen. Het gaat om het voorkomen of beperken van de schade. In feite: de eerste klappen opvangen.
- Veerkracht Het vermogen van een samenleving om na een ramp of crisis terug te veren naar een normale of nieuwe situatie. Vertrouwen en goede contacten tussen mensen zijn daarbij belangrijk.
- De hele samenleving De handreiking spreekt van een whole-of-society-aanpak. Overheid, bedrijven, maatschappelijke organisaties, kennisinstellingen én inwoners doen allemaal mee.
De zes pijlers
Waar de handreiking over gaat
Vijf pijlers komen uit het model van prof. dr. Michel Dückers (NIPV). De VNG voegde de eigen continuïteit toe, als centrale pijler. Want een gemeente die zelf niet meer werkt, kan ook anderen niet helpen.
Pijler 1
Eigen continuïteit
De gemeente blijft zelf werken, ook als stroom, ICT of personeel uitvalt. 7 maatregelen
Pijler 2
Crisisorganisatie
Inwoners informeren, noodsteunpunten en goede afspraken met de veiligheidsregio. 9 maatregelen
Pijler 3
Vitale voorzieningen
Stroom, drinkwater, afval, wegen en openbaar vervoer blijven zo goed mogelijk werken. 10 maatregelen
Pijler 4
Sociaal weefsel
Buren, vrijwilligers en organisaties die elkaar kennen en helpen. 7 maatregelen
Pijler 5
Zelfredzaamheid
Inwoners en bedrijven weten wat ze zelf kunnen doen om voorbereid te zijn. 6 maatregelen
Pijler 6
Samenleving als systeem
Democratie, grondrechten en zorg gaan door, ook tijdens een lange crisis. 2 maatregelen
Samenhang
Waarom de pijlers bij elkaar horen
Een opgave voor het hele college
Het college is bevoegd gezag voor alle pijlers. Weerbaarheid raakt veiligheid, maar ook zorg, ICT, wonen, vervoer en participatie.
Elke fase telt
De maatregelen gaan over voorbereiden, de eerste 72 uur, de tijd daarna en het herstel. Het meeste werk zit in de voorbereiding.
Begin bij wat het meest cruciaal is
Per pijler noemt de VNG twee maatregelen het meest cruciaal. Die 12 vormen een goed vertrekpunt.
Uitgelicht
Drie onderwerpen waar gemeenten nu mee bezig zijn
Weerbaarheidsplan
Wat staat er in een weerbaarheidsplan, en hoe maakt u het? In vijf stappen, vanuit de vier acties van de VNG.
Bedrijfscontinuïteitsplan (BCP)
Welke processen moeten altijd doorgaan, en wat doet u als stroom, ICT of mensen uitvallen? Zo begint u met een BCP.
Noodsteunpunten
Plekken in de wijk waar inwoners terechtkunnen voor informatie en hulp. Wat is de stand van zaken, en wat kunt u nu al doen?
Vragen
Veelgestelde vragen
Staat uw vraag er niet bij? Bel 058-20 600 42 of mail info@lokaalweerbaar.nl.
Wat is het verschil tussen weerbaarheid en crisisbeheersing?
Crisisbeheersing gaat vooral over de aanpak als er een crisis is. Weerbaarheid is breder: het gaat ook over voorbereiding, over inwoners en organisaties die zichzelf kunnen redden en over herstel daarna.
Waarom is eigen continuïteit een aparte pijler?
Omdat de gemeente zelf moet blijven werken om anderen te kunnen helpen. Denk aan uitkeringen, informatie aan inwoners en zorg voor kwetsbare mensen. Daarom zette de VNG deze pijler in het midden.
Wie in de gemeente gaat over weerbaarheid?
Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd gezag voor alle pijlers. Voor de eigen continuïteit is de gemeentesecretaris ambtelijk verantwoordelijk. Uitvoering vraagt om samenwerking tussen veel afdelingen.
Verder lezen
Meer over dit onderwerp
Bedrijfscontinuïteitsplan voor gemeenten
Wat een BCP is, wat erin staat en hoe u begint.
Noodsteunpunten
Wat een noodsteunpunt is en wat u nu al kunt doen.
Weten waar uw gemeente staat?
De Weerbaarheidsscan laat zien waar uw gemeente staat op de 41 maatregelen van de handreiking, met prioriteiten en een concreet plan. Bel of mail voor een verkennend gesprek.